Ausbildung là mô hình đào tạo nghề của Đức, trong đó học viên vừa học lý thuyết ở trường nghề vừa làm việc thực hành tại doanh nghiệp. Đây là con đường khác hẳn học đại học, hợp với người thích học bằng tay nghề và muốn có nghề cụ thể sớm, nhưng cần hiểu rõ trước khi chọn.
Tóm tắt nhanh
- Ausbildung là đào tạo nghề kép: trường nghề cộng thực hành ở doanh nghiệp, thường trong vài năm tuỳ nghề.
- Bạn ký hợp đồng đào tạo với doanh nghiệp và thường nhận khoản thu nhập đào tạo; mức khác nhau theo nghề và vùng.
- Cần tiếng Đức khá tốt vì học và làm đều bằng tiếng Đức.
- Có nhiều nghề khác nhau, từ kỹ thuật đến chăm sóc, dịch vụ và hành chính.
- Cẩn trọng với trung gian hứa hẹn quá mức; kiểm tra thông tin ở nguồn chính thức.
Mục lục
- Ausbildung là gì
- Các nhóm nghề thường gặp
- Điều kiện và hồ sơ
- Thị thực và chi phí
- Một ngày điển hình của học viên nghề
- Rủi ro và cách phòng tránh
- Những lỗi hay mắc khi tính chuyện học nghề
- Câu hỏi thường gặp
- Cân nhắc cuối cùng về học nghề
Ausbildung là gì
Trong hệ thống nghề của Đức, học viên không chỉ học trong lớp. Phần lớn thời gian bạn làm tại doanh nghiệp theo kế hoạch đào tạo, kèm những ngày hoặc đợt học ở trường nghề.
Khác gì học đại học
| Tiêu chí | Ausbildung | Đại học |
|---|---|---|
| Hình thức | Làm thực tế cộng học ở trường nghề | Chủ yếu học tại giảng đường |
| Tài chính | Thường có thu nhập đào tạo | Thường tự lo sinh hoạt |
| Kết quả | Chứng nhận nghề | Bằng đại học |
| Phù hợp | Người thích nghề cụ thể | Người thích học thuật |
Hai con đường có thể kết hợp
Có người học nghề rồi tiếp tục học đại học, hoặc ngược lại. Hệ thống Đức tương đối linh hoạt, nhưng điều kiện chuyển đổi tuỳ từng trường hợp. So sánh với bậc đại học ở bài tổng quan giáo dục đại học Đức.
Các nhóm nghề thường gặp
Có hàng trăm nghề được công nhận; mỗi nghề có quy định riêng về thời gian và nội dung.
- Kỹ thuật và thủ công: cơ khí, điện, sửa chữa, xây dựng.
- Chăm sóc sức khoẻ và xã hội, xem bài ngành điều dưỡng và y tế.
- Dịch vụ và thương mại: bán lẻ, khách sạn, ẩm thực.
- Hành chính và logistics, liên quan ngành kinh doanh và logistics.
- CNTT ứng dụng.
Nhu cầu nhân lực thay đổi theo vùng và thời điểm, nên hãy tìm thông tin cập nhật.
Điều kiện và hồ sơ
Ngôn ngữ
Bạn phải nghe hiểu hướng dẫn kỹ thuật, an toàn lao động và làm bài kiểm tra ở trường nghề. Đây là phần nhiều bạn đánh giá thấp. Mức chứng chỉ yêu cầu do nhà tuyển dụng và quy định thị thực đặt ra.
Học vấn và độ tuổi
Mỗi nghề có tiêu chuẩn đầu vào, và quy định thị thực liên quan đến độ tuổi cũng như trình độ. Hãy kiểm tra thông tin chính thức mới nhất.
Hợp đồng đào tạo
Tìm và ký hợp đồng với doanh nghiệp là bước quan trọng. Hãy đọc kỹ các điều khoản về thời gian, nghề, thu nhập và nơi làm việc. Không nên ký khi chưa hiểu rõ.
Thị thực và chi phí
Học nghề dùng loại thị thực riêng, khác với thị thực sinh viên. Quy trình tương tự chung nhưng giấy tờ chứng minh khác, xem bài visa du học Đức để nắm khung chung rồi tra cứu mục dành cho học nghề.
Thu nhập đào tạo và sinh hoạt
Khoản thu nhập đào tạo có thể hỗ trợ sinh hoạt, nhưng không nên nghĩ nó đủ cho mọi trường hợp, nhất là ở thành phố lớn. Lập ngân sách thực tế với bài chi phí du học Đức và xem bài chuẩn bị nhà ở, bảo hiểm.
Một ngày điển hình của học viên nghề
Hình dung thực tế giúp bạn biết mình có hợp hay không.
Nhịp làm việc
Bạn đi làm theo lịch của doanh nghiệp, thường từ sáng sớm, có người hướng dẫn nghề (Ausbilder) theo sát. Một số tuần hoặc ngày trong tuần dành cho trường nghề, nơi bạn học lý thuyết và làm kiểm tra.
Áp lực thường gặp
Vừa làm vừa học bằng ngôn ngữ thứ hai khá mệt, nhất là những tháng đầu. Thể lực cũng quan trọng với các nghề kỹ thuật, chăm sóc hoặc ẩm thực. Nhiều người cần thời gian để quen giọng nói địa phương và cách giao tiếp ở nơi làm việc.
Kết thúc đào tạo
Cuối khoá thường có kỳ thi nghề do cơ quan có thẩm quyền tổ chức. Qua kỳ thi, bạn nhận chứng nhận nghề được công nhận rộng rãi trong nước.
Rủi ro và cách phòng tránh
Hợp đồng và trung gian
Không phải ai nhận tư vấn cũng đáng tin. Hãy kiểm tra doanh nghiệp tuyển có thật, hợp đồng rõ ràng, và cẩn trọng với bất kỳ khoản phí lớn nào trả trước.
Chất lượng đào tạo
Tìm hiểu đánh giá về nơi đào tạo, hỏi những người đã học nghề, và chắc rằng bạn được học thật sự thay vì chỉ làm việc.
Sau đào tạo
Có thể ở lại làm việc theo quy định, xem bài sau khi tốt nghiệp ở Đức, nhưng điều kiện tuỳ thời điểm và loại thị thực.
Những lỗi hay mắc khi tính chuyện học nghề
- Coi Ausbildung là đường tắt để “sang Đức làm việc kiếm tiền”.
- Chọn nghề chỉ vì nghe dễ, không phù hợp sở thích và thể lực.
- Ký hợp đồng mà không hiểu nội dung.
- Đánh giá thấp yêu cầu tiếng Đức.
- Tin lời hứa chắc chắn về việc làm hoặc thu nhập.
Câu hỏi thường gặp
Ausbildung có phải du học không?
Về mặt ngôn ngữ thông thường người ta vẫn gọi vậy, nhưng đây là đào tạo nghề với hợp đồng và thị thực khác với du học đại học.
Cần tiếng Đức mức nào?
Tuỳ nghề và yêu cầu của doanh nghiệp, nhưng thường khá cao vì học và làm đều bằng tiếng Đức. Hãy xem yêu cầu cụ thể trong tin tuyển.
Có thu nhập khi học nghề không?
Thường có khoản thu nhập đào tạo, mức khác nhau theo nghề, vùng và doanh nghiệp. Cần xác nhận trong hợp đồng.
Học nghề xong có học đại học được không?
Có thể, nhưng điều kiện chuyển tiếp tuỳ trường và ngành. Hãy hỏi trực tiếp trường bạn quan tâm.
Làm sao tránh bị lừa khi tìm chỗ học nghề?
Kiểm tra doanh nghiệp, đọc kỹ hợp đồng, tham khảo cổng thông tin chính thức và cẩn trọng với khoản phí đòi trả trước.
Cân nhắc cuối cùng về học nghề
Ausbildung phù hợp với người muốn có nghề cụ thể, chấp nhận vừa làm vừa học bằng tiếng Đức. Không phải lựa chọn dễ hơn đại học, chỉ là khác. Hãy cân nhắc song song với lộ trình Studienkolleg để chọn đúng. Quy định nghề, thị thực, hợp đồng nên được kiểm tra ở cơ quan di trú, cổng thông tin chính thức và phòng nghề tương ứng.